Positionering van de school in de regio

Onze samenleving bevindt zich op een keerpunt: de opwindende tijden waarin we leven, maken onze samenleving onstabiel en kwetsbaar voor verstoringen, maar openen ook de deur voor radicale transformaties. We bevinden ons niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperken. Oude vormen van bestuur en economische modellen zijn achterhaald, versneld door bijvoorbeeld de financiële crisis, complexe vredesoperaties, de veranderende arbeidsmarkt, globalisering, de verschuiving naar levenslang leren, de opkomst van nieuwe verdienmodellen, robotica en digitalisering. Een paradigmaverschuiving gaat door een "anomalie" die tot een crisis leidt en luidt dan een nieuw tijdperk in. Het begint met het besef dat het bestaande paradigma niet langer goed werkt. Vanuit dat idee ontstaan er veel initiatieven om nieuwe richtingen te verkennen. Deze initiatieven hebben aanvankelijk een incidenteel en ad hoc karakter, maar geleidelijk ontdekken we nieuwe samenhang en patronen daarin. We kennen het nieuwe paradigma nog niet, maar voelen het wel. Het nieuwe paradigma gaat over samenwerking, netwerken, vertrouwen. Een gemeenschappelijke analyse is dat we ons bevinden op het moment van omslag van een hiërarchische, top-down samenleving naar een duurzame netwerksamenleving van onderop. We weten nog niet hoe deze kanteling concreet zal worden uitgewerkt in bijvoorbeeld de nieuwe rol van verschillende publieke instellingen (naast onderwijs ook zorg, recht en de rol van gemeentelijke, provinciale en nationale overheid), die momenteel onderwerp is van een doorlopend en intens publiek debat. Allerlei experimenten vinden tegelijkertijd plaats. Bijvoorbeeld experimenten in de zorg met horizontaal georganiseerde buurtzorg, met veel meer vertrouwen in het zelf organiserend vermogen van mensen op de werkplek en een veel kleinere rol voor managers in aantal en verantwoordelijkheid. Andere voorbeelden zijn: de nieuwe manier van bouwen: puur duurzaam en veel meer in samenwerking met de bewoners en minder gedicteerd door bestemmingsplannen en projectontwikkelaars. Ook in de onderwijssystemen voelen we de behoefte aan verandering. Met name educatieve organisaties bereiden jongeren voor om hun weg te vinden in deze veranderende samenleving. Het onderwijssysteem zelf moet worden aangepast en laten zien dat de school een organisatie is ingebed in een krachtige omgeving, een regio die ook de positie van de school beïnvloedt.

Het nieuwe paradigma is er nog niet. We kunnen daarom nog geen uitgekristalliseerde toekomstige modellen of blauwdrukken maken. Bestuurders van onderwijsinstellingen worden uitgedaagd om leiding te geven in deze wereld van onzekerheden. Tegelijkertijd moet de winkel - met de huidige 'producten' - open blijven. Daarom hebben we binnen dit Erasmus + -project meerdere modellen en hulpmiddelen ontwikkeld om deze verandering te ondersteunen.
De onderstaande beschrijvingen zijn delen van een recept voor deze uitdagende taak. Alle stappen verwijzen naar de uitwerkingen in het document 'the intellectual outputs'.


De partners:
Stichting AOC Terra Groningen Nederland
Hanzehogeschool Groningen Nederland
Gebiedscoöperatie Westerkwartier Nederland
Vives University College; Katholieke Hogeschool Vives Zuid (Kortrijk) België
Västra Götalandsregionen, Naturbruksförvaltningen Zweden
Department of Education, Social Psychology and Language (Skövde) Zweden
 

Meer informatie: Ontwikkeling model herpositionering